Gezi ve Yemek

Belgrad'da Balkanların Köftesi; Pleskavitsa ve Cevabi

Balkan coğrafyasında Pleskavitsa ve Cevabi köftesini yemek menülerinde hep göreceksiniz.

Balkan mutfağı bizim mutfağa çok benziyor.

Balkan yemekleri karşınıza çıktığında yabancılık çekmeyeceksiniz, bir şekilde aşina olduğunuzu göreceksiniz.

Burek/Börek,

Sarma,

Skemcici/İşkembe, Çorba,

Elbasan Tava,

Tavche Grace/Güveçte Kuru fasulye,

Kaymak,

Sutlijash/Sütlaç,

Trileçe, (Trileçe İspanyolca üç süt demek, İnek, Manda ve Keçi Sütü. Meksika tatlısı ama balkanlara ve oradan bize gelmiş.)

Baklava,

Shopska salatası (Domates ile salatalığın üstüne rendelenmiş peynir) vb.

Pek çoğu bizim bildiğimiz yemekler.

İtalyan mutfağını da var diğer dünya mutfakları da.

Sırplar domuz eti de yiyorlar ama pek çok yerde dana/koyun eti de bulmanız mümkün.

Zaten sizin Türk olduğunuz anlayınca domuz eti ile yapılan yemeği seçmiş olsanız bile sizi uyarıyorlar, domuz eti olduğunu söylüyorlar.

Fiyatlara gelince bu yemekleri bu kalite Türkiye’de kesinlikle yiyemezsiniz.

Gerçeği söylemek gerekirse bu köfteleri yediğinizde Türkiye’deki köftelerin pek çoğu size yavan gelecektir.

Köftelerin içinde baharat olarak tuz, karabiber ve kimyon var. Domuz eti, dana/koyun eti karıştırılarak yapılıyor. Sadece dana ve koyun karışımı da var.

PLESKAVİTSA/PLJESKAVICA

Şekil olarak bildiğimiz hamburger köftesi gibi. Pleskavitsa’ya Boşnak Köftesi de denildiğini internette gördüm.

Pljeskavica Sırpçada burger yani köfte demek.

Pleskavitsa hamburger köftesinden hem daha büyük hem de çok ama çok daha lezzetli. İşte köfte diyeceksiniz.

Bence köftenin lezzeti Balkan coğrafyasından kaynaklanıyor. Balkan kelimesinin anlamı orman demek, burada her yer yemyeşil.

Pleskavitsayı Makedonya’da da yemiştim. Orada yediğim zaman ilgimi pek çekmemişti ama burada yediğim köfte gerçekten harikaydı. Belki Balkan Turundaki tur yemeği olduğu için pek özenli değildi.

Sipariş ettiğimiz Pleskavitsa ile birlikte aynı tabakta patates kızartması ve kırmızı soğan geldi.

Kaymaklı Pleskavitsa diye bazen menüde ayrıca belirtiliyor. Eğer yoksa Pleskavitsanız kaymaksız geliyor o zaman siz kaymak isteyebilirsiniz. Genelde isteğe bağlı olarak getiriyorlar kaymağı.

Gurme Pleskavitsa

Kaymaklı sipariş ettiğiyseniz kaymak köftenin üstünde geliyor, ayrıca talep ederseniz ayrı bir kâsede getiriyorlar.

Köftenizin yanına ajvar sos, ketçap, hardal talep edebilirsiniz, onlarda masanıza kâse içinde getiriliyor. Bizden ayrıca ücret aldılar.

Ajvar sos bu coğrafyanın çok lezzetli bir sosu. Közlenmiş kapya biberden ya da kapya biber, patlıcan ve domates közlemesi karışımından da yapılıyor.

Yediğimiz kaymağın tadı farklı, bizim kahvaltılarda ya da tatlının üstüne konan kaymağa benzemiyor.

Buradaki süt kreması, yerken tereyağını andıran bir tat geliyor damağınıza sorduğumda tereyağı gibi dediler. Burada kaymağın kelime anlamı krema demek.

CEVAPİ

Balkanlarda Cevapdzinica ismiyle bilinen köfte, Bosna Hersek’te Cevabi/ Cevapi, Sırbistan’da Cevapcici, Slovenya’da da Cevati ismiyle anılıyor.

Osmanlı etkisiyle Balkan coğrafyasındaki tüm ülkelere bu köftenin yayıldığı düşünülüyor. Ancak Yunanistan’da görmedim.

Bu köftenin Avusturyaya kadar gittiğini, orada da yapıldığını öğrendim Mehmet Yaşinin Görevimiz Yemek televizyon programında.

Sabah kahvaltısı olmadığı için Bosnada köfte, börek ve çorba içildiğined bahsediliyordu.

Balkanlarda bölgelere göre köftenin adı değişebiliyor. Şekil olarak bizdeki İnegöl/Tekirdağ köftesi gibi ancak gramajı fazla sanki.

Genç dana döş ve koyun eti karışımından yapılıyor, yağlı ve köftenin içi sulu sulu.

Tabakta 10 adet köfte geliyor, köfteler oldukça iri yedinci köfteden sonra zorlanmaya başlıyorsunuz.

İsteğe bağlı olarak 5, 10,15’li olarak istenebiliyor. Açım diye 1.5 porsiyon filan söylemek isterseniz biraz düşünün derim.

Köfte, “lepina” veya “somun” ismi verilen pide içinde ve yanında küp küp doğranmış beyaz soğanla masanıza geliyor.

Pide, ızgara üstündeki köftenin yağına bandırıldıktan sonra genellikle pişen köfteler içine konuyor. Büyük restoranlarda cevabi tabakta, pide yanında gelebiliyor.

Kaymakla birlikte de yeniliyor. Yanında kaymak gelmez ise isteyebilirsiniz.

Sırbistan’da Cevapcici olarak anılıyor, Sırbistan’ın geleneksel yemeklerinden.

Balkanlara geldiğinizde mutlaka Pleskavitsa ve Cevabi yiyin, eğer köfte seviyorsanız, pişman olacağınızı düşünmüyorum bu köfteler çok lezzetliler, kesin tavsiye.

NOT: Yukarıdaki yazı; gittiğimiz restoranlarda çalışanların bize vermiş olduğu ve internetten elde edilen bilgilerden derlenmiştir.